Dysleksja rozwojowa: objawy, diagnoza, wsparcie. Jak pomóc dziecku?

Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, które mogą znacząco wpływać na edukację dziecka. Zrozumienie tego zaburzenia jest kluczowe dla rodziców, opiekunów i nauczycieli, ponieważ pozwala na wczesne rozpoznanie, odpowiednią diagnozę i wdrożenie skutecznego wsparcia, które pomoże dziecku w pełni wykorzystać swój potencjał.

Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, które można skutecznie wspierać.

• Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, niezwiązane z niższym poziomem inteligencji, wadami wzroku czy słuchu.
• Pojęcie to obejmuje dysleksję (trudności z czytaniem), dysortografię (z poprawną pisownią) i dysgrafię (z czytelnym pismem).
• Główne przyczyny to czynniki neurobiologiczne i genetyczne, często występujące rodzinnie.
• Objawy różnią się w zależności od wieku dziecka od opóźnionego rozwoju mowy u przedszkolaków po trudności w nauce języków obcych u starszych uczniów.
• Oficjalna diagnoza stawiana jest w poradniach psychologiczno-pedagogicznych (PPP) po przeprowadzeniu szeregu badań.
• Skuteczne wsparcie opiera się na regularnej terapii pedagogicznej oraz dostosowaniach w szkole, gwarantowanych prawem oświatowym.

To nie lenistwo! Czym naprawdę jest dysleksja rozwojowa?

Kiedy mówimy o dysleksji rozwojowej, często spotykam się z błędnymi przekonaniami. Wiele osób myśli, że to wynik lenistwa, niższej inteligencji, problemów ze wzrokiem czy słuchem, a nawet zaniedbań środowiskowych. Chcę to jasno podkreślić: to nieprawda. Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, które nie wynikają z żadnego z tych czynników. Jest to zaburzenie o podłożu neurobiologicznym, które wpływa na sposób przetwarzania informacji językowych. W międzynarodowej klasyfikacji chorób ICD-10 dysleksja rozwojowa jest oznaczona jako F81.0.

Dysleksja, dysgrafia, dysortografia: jak odróżnić te pojęcia?

Pojęcie "dysleksja rozwojowa" jest bardzo szerokie i obejmuje kilka różnych typów trudności. Często używamy go zamiennie z samą dysleksją, ale warto znać różnice, aby lepiej zrozumieć specyfikę problemów dziecka. Oto kluczowe rozróżnienia:

• Dysleksja: odnosi się bezpośrednio do trudności z samym czytaniem. Dziecko może czytać wolno, z błędami, często nie rozumie przeczytanego tekstu, ma problemy z rozpoznawaniem liter lub sylab.
• Dysortografia: to trudności z opanowaniem poprawnej pisowni. Mimo znajomości zasad ortograficznych i gramatycznych, dziecko popełnia liczne błędy, często przestawia litery, opuszcza je lub dodaje.
• Dysgrafia: charakteryzuje się trudnościami z opanowaniem czytelnego i estetycznego pisma. Pismo jest niechlujne, często nieczytelne, litery są różnej wielkości, a ich kształt bywa zniekształcony.

Warto pamiętać, że te trudności często występują razem, choć ich nasilenie może być różne.

Czy moje dziecko z tego "wyrośnie"? Dlaczego objawy dysleksji nie znikają same?

To jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę od zaniepokojonych rodziców. Odpowiedź jest prosta i jednoznaczna: dysleksja rozwojowa nie jest zaburzeniem, z którego dziecko "wyrasta". Jej objawy nie znikają same z wiekiem. Jest to trwałe zaburzenie, które wymaga odpowiedniego wsparcia i terapii. Bez interwencji, trudności w czytaniu i pisaniu mogą się pogłębiać, prowadząc do frustracji, obniżonej samooceny i problemów w nauce na dalszych etapach edukacji. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie i systematyczna praca, która pozwoli dziecku rozwijać strategie radzenia sobie z wyzwaniami, jakie stawia dysleksja.

Sygnały ostrzegawcze: objawy dysleksji na różnych etapach rozwoju

Jako ekspert w tej dziedzinie zawsze podkreślam, że wczesne rozpoznanie jest kluczowe. Objawy dysleksji mogą być subtelne i różnić się w zależności od wieku dziecka. Warto obserwować swoje pociechy i reagować na niepokojące sygnały.

Zanim pójdzie do szkoły: pierwsze, subtelne symptomy u przedszkolaka

Już w wieku przedszkolnym, między 3. a 5. rokiem życia, możemy zaobserwować pierwsze sygnały, które mogą wskazywać na ryzyko dysleksji. Rodzice często je bagatelizują, myśląc, że dziecko po prostu "tak ma" lub "jest jeszcze małe". Jednak warto zwrócić uwagę na:

• Trudności z zapamiętywaniem wierszyków i piosenek, zwłaszcza tych dłuższych i bardziej skomplikowanych.
• Niska sprawność ruchowa, objawiająca się problemami z łapaniem piłki, jazdą na rowerze, zapinaniem guzików czy wiązaniem sznurowadeł.
• Wady wymowy, które utrzymują się mimo prób korekcji, a także trudności z budowaniem zdań i opowiadaniem.
• Mylenie prawej i lewej strony, co może być widoczne w codziennych czynnościach, np. podczas ubierania się.
• Problemy z rysowaniem, zwłaszcza z odwzorowywaniem prostych kształtów geometrycznych.
• Opóźniony rozwój mowy, a także trudności z prawidłową artykulacją.

Obserwacja tych sygnałów powinna skłonić do konsultacji ze specjalistą.

Klasy I-III: kiedy problemy z czytaniem i pisaniem to coś więcej niż "wolniejszy start"

Wczesny etap edukacji, czyli klasy I-III, to czas, gdy trudności związane z dysleksją stają się bardziej widoczne i mogą być mylnie interpretowane jako "wolniejszy start" lub brak zaangażowania. W tym okresie warto zwrócić uwagę na:

• Trudności z zapamiętywaniem liter i cyfr, co utrudnia naukę alfabetu i podstaw matematyki.
• Mylenie liter o podobnym kształcie, takich jak "b" i "d", "p" i "g", a także przestawianie liter w wyrazach (np. "dom" zamiast "mod").
• Bardzo wolne tempo czytania, często połączone z niechęcią do czytania na głos, co może prowadzić do unikania zadań wymagających czytania.
• Problemy z pisaniem ze słuchu, gdzie dziecko ma trudności z zapisywaniem usłyszanych słów i zdań, popełniając liczne błędy.
• Trudności z nauką tabliczki mnożenia i innych sekwencji, które wymagają zapamiętywania.
• Niska precyzja ruchów rąk, co może wpływać na jakość pisma i rysunków.

Te objawy, jeśli utrzymują się, są wyraźnym sygnałem do działania.

Uczeń starszych klas: jak dysleksja wpływa na naukę języków obcych i złożonych przedmiotów?

W starszych klasach (IV i wyżej) dysleksja wciąż daje o sobie znać, choć objawy mogą przybrać inną formę. Dziecko, które do tej pory radziło sobie dzięki kompensacji, może zacząć odczuwać coraz większe trudności, zwłaszcza w obliczu rosnących wymagań edukacyjnych. Obserwuję, że często pojawiają się:

• Nadal wolne tempo czytania, które utrudnia nadążanie za rówieśnikami i przyswajanie obszernego materiału.
• Trudności ze zrozumieniem czytanego tekstu, szczególnie tych dłuższych i bardziej złożonych, co wpływa na wyniki z przedmiotów humanistycznych i ścisłych.
• Liczne błędy ortograficzne i interpunkcyjne w pracach pisemnych, mimo znajomości zasad.
• Znaczące trudności w nauce języków obcych, zarówno w zakresie czytania, pisania, jak i zapamiętywania słownictwa oraz gramatyki.
• Problemy z organizacją notatek i planowaniem pracy, co prowadzi do chaosu w zeszytach i trudności z terminowym oddawaniem zadań.
• Niska sprawność grafomotoryczna, która objawia się nieestetycznym i nieczytelnym pismem, mimo wysiłku.

W tym wieku wsparcie jest równie ważne, a jego brak może prowadzić do poważnych zaległości.

Skąd się bierze dysleksja? Poznaj jej najczęstsze przyczyny

Zawsze, kiedy rozmawiam z rodzicami o dysleksji, pojawia się pytanie o jej źródło. To naturalne, że chcemy zrozumieć, dlaczego nasze dziecko boryka się z takimi trudnościami. Badania naukowe dostarczają nam coraz więcej odpowiedzi.

Geny czy środowisko? Rola dziedziczenia w trudnościach z czytaniem

Wiele wskazuje na to, że dysleksja rozwojowa ma silne podłoże genetyczne. Często obserwujemy, że trudności w czytaniu i pisaniu występują rodzinnie jeśli jeden z rodziców lub dziadków miał podobne problemy, istnieje większe prawdopodobieństwo, że dziecko również będzie się z nimi zmagać. To nie jest kwestia "złego wychowania" czy "braków w edukacji domowej", ale raczej dziedziczenia pewnych predyspozycji. Oczywiście, środowisko i wsparcie odgrywają ogromną rolę w radzeniu sobie z dysleksją, ale samo jej wystąpienie często ma swoje korzenie w genach.

Co mówią naukowcy? Neurobiologiczne podłoże dysleksji rozwojowej

Naukowcy od lat badają mózgi osób z dysleksją i ich odkrycia są fascynujące. Wiemy już, że dysleksja ma swoje neurobiologiczne podłoże. Oznacza to, że u osób z dysleksją występują pewne zakłócenia w funkcjonowaniu centralnego układu nerwowego, szczególnie w obszarach mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie języka, fonologię (dźwięki mowy) i automatyzację procesów czytania. To nie jest uszkodzenie mózgu, ale raczej odmienny sposób jego funkcjonowania. Te różnice sprawiają, że dekodowanie liter i łączenie ich w słowa, a następnie w zdania, jest dla dyslektyków znacznie bardziej wymagające i mniej automatyczne niż dla osób bez tego zaburzenia. Zrozumienie tego aspektu pomaga mi wyjaśnić, dlaczego nauka czytania i pisania jest dla nich tak dużym wyzwaniem.

Diagnoza dysleksji w Polsce: krok po kroku

Kiedy rodzice zauważą niepokojące sygnały, naturalnie pojawia się pytanie: co dalej? W Polsce proces diagnozy dysleksji jest ustandaryzowany i odbywa się w określonych instytucjach. Moje doświadczenie pokazuje, że im szybciej rozpocznie się ten proces, tym lepiej dla dziecka.

Gdzie szukać pomocy? Rola poradni psychologiczno-pedagogicznej (PPP)

W Polsce oficjalną diagnozę dysleksji rozwojowej stawia się w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (PPP). To właśnie tam rodzice powinni skierować swoje pierwsze kroki. Poradnie te są bezpłatne i zatrudniają wykwalifikowanych specjalistów psychologów, pedagogów i logopedów, którzy są przygotowani do kompleksowej oceny rozwoju dziecka. Warto pamiętać, że aby skorzystać z usług PPP, nie jest potrzebne skierowanie od lekarza czy nauczyciela, choć opinia wychowawcy lub pedagoga szkolnego może być pomocna w procesie diagnostycznym.

Jakie badania czekają Twoje dziecko? Przebieg procesu diagnostycznego

Proces diagnostyczny w PPP jest wieloetapowy i ma na celu wszechstronną ocenę funkcjonowania dziecka. Zwykle wygląda to tak:

1. Pierwsza wizyta i wywiad: Rodzice zgłaszają się do poradni, gdzie psycholog lub pedagog przeprowadza szczegółowy wywiad na temat rozwoju dziecka, jego trudności w szkole, historii medycznej i rodzinnej.
2. Badanie psychologiczne: Psycholog ocenia poziom intelektualny dziecka, jego funkcje poznawcze (pamięć, koncentracja, myślenie) oraz rozwój emocjonalno-społeczny. To kluczowe, aby wykluczyć, że trudności w nauce wynikają z niższej inteligencji.
3. Badanie pedagogiczne: Pedagog szczegółowo ocenia umiejętności czytania i pisania dziecka. Sprawdza tempo, poprawność, rozumienie czytanego tekstu, a także analizuje rodzaj i liczbę błędów w pisowni.
4. Badanie logopedyczne (opcjonalnie): W wielu przypadkach konieczna jest również ocena logopedyczna, zwłaszcza jeśli dziecko ma wady wymowy lub inne trudności językowe.
5. Analiza dokumentacji szkolnej: Specjaliści zapoznają się z opiniami nauczycieli, zeszytami dziecka i innymi materiałami z placówki edukacyjnej.
6. Omówienie wyników i wydanie opinii: Po zebraniu wszystkich danych, specjaliści analizują je i na ich podstawie wydają opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się (lub stwierdzają ich brak). Opinię o ryzyku dysleksji można wydać już w przedszkolu, jednak oficjalną opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się (dysleksji, dysortografii, dysgrafii) wydaje się najczęściej po ukończeniu III klasy szkoły podstawowej, kiedy dziecko ma już za sobą podstawową naukę czytania i pisania.

Czym jest opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się i co ona daje?

Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się to oficjalny dokument wydany przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną, który potwierdza, że dziecko ma dysleksję rozwojową (lub jej konkretne typy, np. dysortografię, dysgrafię). Ten dokument jest niezwykle ważny, ponieważ stanowi podstawę do uzyskania szeregu dostosowań edukacyjnych w szkole. Dzięki niemu dziecko ma prawo do specjalnych warunków podczas sprawdzianów, egzaminów (w tym egzaminu ósmoklasisty i maturalnego), a także do indywidualizacji procesu nauczania. To nie jest ulga w nauce, ale dostosowanie wymagań do specyficznych potrzeb i możliwości dziecka, co pozwala mu na równe szanse w edukacji i zmniejsza frustrację związaną z trudnościami.

Moje dziecko ma dysleksję: skuteczne formy terapii i wsparcia

Diagnoza to dopiero początek drogi. Kiedy już wiemy, że dziecko ma dysleksję, najważniejsze jest wdrożenie odpowiednich form wsparcia. Moje doświadczenie pokazuje, że konsekwentna i systematyczna praca przynosi naprawdę dobre efekty.

Terapia pedagogiczna: na czym polegają regularne ćwiczenia i dlaczego są kluczowe?

Podstawą wsparcia dla dziecka z dysleksją jest terapia pedagogiczna. To nie są zwykłe korepetycje, ale specjalistyczne zajęcia, które mają na celu wzmacnianie osłabionych funkcji poznawczych i rozwijanie strategii radzenia sobie z trudnościami. Terapia polega na regularnych, systematycznych ćwiczeniach, często prowadzonych w małych grupach lub indywidualnie. Stosuje się w niej metody polisensoryczne, co oznacza, że angażuje się wiele zmysłów jednocześnie wzrok, słuch, dotyk, ruch. Dzięki temu dziecko uczy się przez doświadczanie, co jest dla niego znacznie efektywniejsze. Ważne są również ćwiczenia funkcji wzrokowych (np. spostrzeganie, pamięć wzrokowa), słuchowych (analiza i synteza słuchowa, pamięć słuchowa), językowych (rozwój słownictwa, budowanie zdań) oraz sprawności motorycznej (grafomotoryka, koordynacja ruchowa). Regularność i konsekwencja w terapii są absolutnie kluczowe dla osiągnięcia postępów.

Jakie ćwiczenia możesz wykonywać z dzieckiem w domu, by wspierać jego rozwój?

Rodzice odgrywają ogromną rolę w procesie terapii. Nawet krótkie, codzienne aktywności w domu mogą znacząco wspomóc rozwój dziecka. Oto kilka ogólnych rodzajów ćwiczeń, które można wykonywać:

• Gry i zabawy rozwijające spostrzeganie wzrokowe: Układanie puzzli, wyszukiwanie różnic na obrazkach, gry typu "memory", zabawy z klockami konstrukcyjnymi.
• Ćwiczenia słuchowe: Słuchanie bajek i opowiadań, wspólne śpiewanie piosenek, zabawy w rymowanki, dzielenie wyrazów na sylaby i głoski, rozpoznawanie dźwięków.
• Zabawy językowe: Rozmowy na różne tematy, opowiadanie historyjek obrazkowych, tworzenie zdań z podanych słów, zabawy w "co to za przedmiot" (opisywanie cech).
• Ćwiczenia grafomotoryczne i motoryki małej: Lepienie z plasteliny, wycinanie nożyczkami, rysowanie po śladzie, kolorowanie, nawlekanie koralików, pisanie po śladzie liter i cyfr.
• Aktywności ruchowe: Gry z piłką, skakanie na skakance, jazda na rowerze, które poprawiają koordynację i równowagę.

Pamiętaj, aby te ćwiczenia były dla dziecka przyjemnością, a nie kolejnym obowiązkiem. Krótkie, ale regularne sesje są bardziej efektywne niż długie i męczące.

Rola technologii: czy aplikacje i programy komputerowe mogą pomóc w terapii?

W dzisiejszych czasach technologia oferuje nam wiele narzędzi, które mogą być cennym wsparciem w terapii dysleksji. Istnieje wiele aplikacji i programów komputerowych, które zostały zaprojektowane specjalnie z myślą o dzieciach z trudnościami w czytaniu i pisaniu. Mogą one pomóc w ćwiczeniu percepcji wzrokowej i słuchowej, rozwijaniu fonologicznej świadomości, utrwalaniu zasad ortografii czy poprawie szybkości czytania. Ważne jest jednak, aby traktować je jako uzupełnienie, a nie zastępstwo dla tradycyjnej terapii pedagogicznej. Dobrze dobrane programy mogą urozmaicić ćwiczenia, zwiększyć motywację dziecka i dostarczyć mu interaktywnych doświadczeń edukacyjnych. Zawsze jednak zalecam konsultację z terapeutą pedagogicznym, aby wybrać narzędzia najlepiej dopasowane do indywidualnych potrzeb dziecka.

Uczeń z dysleksją w szkole: prawa i wsparcie

Posiadanie diagnozy dysleksji to nie tylko informacja o trudnościach, ale przede wszystkim klucz do uzyskania odpowiedniego wsparcia w systemie edukacji. Polski system oświaty przewiduje szereg dostosowań, które mają na celu wyrównanie szans uczniów z dysleksją.

Dłuższy czas na egzaminie to nie wszystko: poznaj kluczowe dostosowania

Wielu rodziców wie o wydłużonym czasie na egzaminach, ale to tylko jedno z wielu dostosowań, do których uczeń z opinią o specyficznych trudnościach w uczeniu się ma prawo. Oto kluczowe prawa i dostosowania, które gwarantuje prawo oświatowe:

• Wydłużony czas na sprawdzianach i egzaminach (w tym egzaminie ósmoklasisty i maturalnym), co pozwala dziecku spokojniej i dokładniej przeczytać polecenia i sformułować odpowiedzi.
• Możliwość pisania drukowanymi literami, jeśli pismo odręczne jest nieczytelne, co jest szczególnie ważne w przypadku dysgrafii.
• Inne kryteria oceniania prac pisemnych, co oznacza, że nauczyciele powinni brać pod uwagę specyfikę trudności i np. mniejszą wagę przykładać do błędów ortograficznych, skupiając się bardziej na treści i poprawności merytorycznej.
• Zwolnienie z nauki drugiego języka obcego w uzasadnionych przypadkach, na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej i za zgodą dyrektora szkoły. Jest to ważne, ponieważ nauka języków obcych często stanowi ogromne wyzwanie dla dyslektyków.
• Dostosowanie form i metod pracy na lekcjach, np. poprzez używanie większej czcionki, czytanie na głos poleceń, udostępnianie materiałów w formie elektronicznej, czy możliwość korzystania z narzędzi wspomagających (np. słowników ortograficznych).

Wszystkie te dostosowania mają na celu stworzenie środowiska, w którym uczeń z dysleksją będzie mógł w pełni pokazać swoją wiedzę i umiejętności.

Jak rozmawiać z nauczycielami o potrzebach dziecka z dysleksją?

Skuteczna komunikacja z nauczycielami jest fundamentem sukcesu. Moja rada dla rodziców jest taka: bądźcie proaktywni. Po otrzymaniu opinii z PPP, umówcie się na spotkanie z wychowawcą, pedagogiem szkolnym i kluczowymi nauczycielami przedmiotowymi. Na spotkaniu:

• Przedstawcie opinię i upewnijcie się, że wszyscy nauczyciele są z nią zapoznani.
• Wyjaśnijcie, czym jest dysleksja i jak konkretnie objawia się u Waszego dziecka. Podkreślcie, że to nie jest lenistwo, a neurologiczne uwarunkowanie.
• Omówcie konkretne dostosowania, które wynikają z opinii i które są dla Waszego dziecka najważniejsze.
• Zaproponujcie współpracę pokażcie, że jesteście partnerami w procesie edukacji. Zapytajcie, jak możecie wspierać pracę nauczycieli w domu.
• Bądźcie otwarci na dialog i regularnie monitorujcie postępy dziecka.

Empatia i zrozumienie ze strony nauczycieli są nieocenione, a Wy możecie pomóc im lepiej zrozumieć potrzeby Waszego dziecka.

Obowiązki szkoły wobec ucznia z diagnozą: co gwarantuje prawo oświatowe?

Warto pamiętać, że szkoła ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jest to jasno określone w rozporządzeniach Ministra Edukacji Narodowej. Oznacza to, że po otrzymaniu opinii z PPP, szkoła powinna zorganizować dla dziecka zajęcia specjalistyczne, takie jak terapia pedagogiczna, zajęcia korekcyjno-kompensacyjne czy logopedyczne, w zależności od zaleceń poradni. Szkoła jest zobowiązana do opracowania i wdrożenia planu wsparcia, który uwzględnia indywidualne potrzeby ucznia. Rodzice mają prawo wymagać realizacji tych zaleceń i aktywnie uczestniczyć w tworzeniu planu pomocy dla swojego dziecka.

Mocne strony i potencjał: odkryj supermoce osób z dysleksją

Zbyt często skupiamy się wyłącznie na trudnościach związanych z dysleksją, zapominając o tym, że osoby z tym zaburzeniem często posiadają niezwykłe talenty i mocne strony. Moim zdaniem, kluczem do sukcesu jest nie tylko praca nad słabymi stronami, ale przede wszystkim rozwijanie tych unikalnych zdolności.

Kreatywność, myślenie przestrzenne, nieszablonowe rozwiązania: poznaj supermoce dyslektyków

Wielu dyslektyków myśli inaczej i to jest ich supermoc! Często obserwuję u nich niezwykłą kreatywność, zdolność do myślenia poza schematami i znajdowania nieszablonowych rozwiązań problemów. Myślenie wizualne i myślenie przestrzenne to kolejne atuty, które pozwalają im na łatwiejsze rozumienie złożonych koncepcji, projektowanie, czy orientację w przestrzeni. Często są to osoby o silnej intuicji, zdolne do syntetycznego ujmowania problemów, które widzą "cały obraz", zamiast skupiać się na detalach. Te cechy sprawiają, że mogą odnosić sukcesy w dziedzinach artystycznych, technicznych, inżynierskich czy biznesowych, gdzie innowacyjność i oryginalność są na wagę złota.

Przeczytaj również: SPE: Co to jest? Jakie wsparcie dla Twojego dziecka w szkole?

Od Einsteina do Spielberga: historie sławnych ludzi, którzy przekuli dysleksję w sukces

Historia pokazuje, że dysleksja absolutnie nie jest przeszkodą w osiągnięciu wielkich rzeczy. Wręcz przeciwnie, często to właśnie odmienny sposób myślenia prowadził do innowacji i przełomów. Wśród sławnych dyslektyków znajdziemy takie postaci jak:

• Albert Einstein geniusz fizyki, twórca teorii względności.
• Steven Spielberg jeden z najbardziej wpływowych reżyserów filmowych wszech czasów.
• Tom Cruise światowej sławy aktor.
• Walt Disney legendarny twórca animacji i imperium rozrywkowego.

W Polsce do dysleksji przyznawali się m.in. wybitny polityk i działacz społeczny Jacek Kuroń oraz znany dziennikarz i publicysta Jacek Żakowski. Te przykłady jasno pokazują, że dysleksja to nie defekt, a cecha, która, odpowiednio wspierana i rozumiana, może stać się źródłem niezwykłych osiągnięć i siły.